استاندارد لباس آتش نشانی در اروپا EN 469 است. این استاندارد عملکرد لباس را با چهار حرف گزارش می‌کند: Xf برای شعلهٔ مستقیم، Xr برای حرارت تابشی، Y برای نفوذ آب و Z برای تنفس‌پذیری. هر حرف دو سطح دارد و سطح ۲ سخت‌گیرانه‌تر است. هنگام خرید، همین ترکیب چهارحرفی را روی برچسب و گواهی سازنده بخواهید.
خریدار ایرانی معمولاً لباس آتشنشانی را با وزن پارچه و ظاهر دوخت مقایسه می‌کند، در حالی که تنها چیزی که در آتش به کارش می‌آید عدد آزمایشگاه است. استاندارد لباس آتش نشانی دقیقاً همین عدد را قابل مقایسه می‌کند. در این راهنما می‌خوانید هر حرف چه چیزی را می‌سنجد، ویرایش ۲۰۲۰ چه چیزی را عوض کرد و پیش از سفارش چه مدرکی باید بخواهید.
استاندارد لباس آتش نشانی چیست و EN 469 چه چیزی را می‌سنجد؟
EN 469 الزامات عملکردی لباس محافظ برای عملیات اطفای حریق را تعیین می‌کند. برخلاف تصور رایج، این استاندارد نمی‌گوید لباس باید از چه پارچه‌ای دوخته شود؛ می‌گوید مجموعهٔ لایه‌ها در آزمون‌های مشخص باید چه عددی بدهد. به همین دلیل دو لباس با ظاهر و وزن یکسان می‌توانند سطح‌های کاملاً متفاوتی داشته باشند.
ارزیابی در استاندارد لباس آتش نشانی روی کل سیستم لباس انجام میشود، نه روی پارچهٔ رویه به‌تنهایی. لایهٔ بیرونی، سد رطوبتی و لایهٔ عایق حرارتی با هم آزمایش می‌شوند و نتیجه به‌صورت ترکیبی از چهار حرف گزارش میشود.
بیشتر بخوانید: این استاندارد مخصوص عملیات اطفاست و با لباس کار روزمره اشتباه میشود؛ تفاوت لباس دیرسوز، نسوز آلومینیومی و ضد آرک مرز این سه دسته را روشن می‌کند.
سطح‌های استاندارد لباس آتش نشانی چگونه خوانده می‌شوند؟
هر حرف یک آزمون جداگانه است و هر آزمون دو سطح دارد. جدول زیر آستانهٔ هر سطح را نشان میدهد.
| کد | چه چیزی را می‌سنجد | سطح ۱ | سطح ۲ |
|---|---|---|---|
| Xf | انتقال حرارت در تماس با شعله (HTI24) | ۹ ثانیه و بیشتر | ۱۳ ثانیه و بیشتر |
| Xr | انتقال حرارت تابشی (RHTI24) | ۱۰ ثانیه و بیشتر | ۱۸ ثانیه و بیشتر |
| Y | مقاومت در برابر نفوذ آب | کمتر از ۲۰ کیلوپاسکال | ۲۰ کیلوپاسکال و بیشتر |
| Z | مقاومت در برابر عبور بخار آب (Ret) | بیشتر از ۳۰ متر مربع پاسکال بر وات | ۳۰ و کمتر |
در Xf و Xr، علاوه بر عدد بالا، اختلاف بین دو آستانهٔ اندازه‌گیری هم شرط دارد: سطح ۱ دست‌کم ۳ ثانیه و سطح ۲ دست‌کم ۴ ثانیه.
نکتهٔ مهم در خواندن حرف Z این است که عدد کوچک‌تر بهتر است. Ret مقاومت در برابر خروج بخار آب را نشان میدهد؛ هرچه کمتر باشد، عرق بدن راحتتر از لباس بیرون می‌رود و خستگی گرمایی دیرتر شروع میشود. در Y برعکس است و عدد بزرگ‌تر یعنی سد رطوبتی قوی‌تر.
ویرایش ۲۰۲۰ چه چیزی را نسبت به ۲۰۰۵ عوض کرد؟
ویرایش ۲۰۲۰ استاندارد لباس آتش نشانی جایگزین ویرایش ۲۰۰۵ شد و چند تغییر عملی دارد که مستقیم روی خرید اثر می‌گذارد:
- آزمون حرارت تماسی اضافه شد و حداقل ۱۰ ثانیه تعیین شده است.
- مقاومت حرارتی نخ دوخت به آزمون‌ها اضافه شد؛ نخی که زودتر از پارچه تسلیم شود، درز را باز می‌کند.
- استحکام کششی پارچهٔ رویه دست‌کم ۴۵۰ نیوتن، استحکام درز دست‌کم ۳۰۰ نیوتن و مقاومت پارگی دست‌کم ۳۰ نیوتن.
- بیشتر آزمون‌ها این بار پس از پنج چرخهٔ شست‌وشو هم تکرار می‌شوند، نه فقط روی نمونهٔ نو.
- روش آزمون انتقال حرارت شعله از EN 367 به EN ISO 9151:2016 تغییر کرد.
- آزمون خیس‌شدن سطحی از مجموعه حذف شد.
بند چهارم از همه مهم‌تر است: لباسی که فقط نو بودنش گواهی گرفته، بعد از چند شست‌وشو ممکن است همان لباس نباشد. اگر گواهی مدل پیشنهادی بر پایهٔ ویرایش ۲۰۰۵ صادر شده، این را در مقایسهٔ قیمت لحاظ کنید. ترتیب عملی تصمیم خرید، از تعیین سطح تا چهار مدرک تحویل و مدل موجود، در راهنمای خرید لباس آتش نشانی آمده است.
مطمئن نیستید کدام ترکیب برای واحد شما لازم است؟
شرح کار، محدودهٔ دما و تعداد نفرات را بفرستید تا مدل متناسب و گواهی همان مدل را برایتان استعلام کنیم: ۰۲۱-۴۴۹۴۵۰۰۷ · ۰۹۱۰۷۵۹۹۶۷۵
برای کار شما کدام ترکیب منطقی است؟
استاندارد لباس آتش نشانی سطح‌ها را تعریف می‌کند، اما انتخاب بین آنها تصمیم مهندسی خود شماست. سه پرسش پیش از سفارش:
- ورود به ساختمان در حال سوختن در برنامه هست؟ اگر بله، سطح ۲ در Xf و Xr منطقی‌ترین انتخاب است.
- کار در محیط مرطوب یا زیر آب‌پاش انجام میشود؟ Y2 یعنی سد رطوبتی در برابر فشار آب مقاومت می‌کند.
- مدت حضور در لباس طولانی است؟ Z2 بار حرارتی روی بدن را کم می‌کند و همین موضوع در شیفت‌های طولانی، ایمنی است نه رفاه.
دقت کنید که لباس نسوز آلومینیومی و لباس ضد بخار با لباس آتشنشانی یکی نیستند و استاندارد و کاربردشان جداست. لباس آلومینیومی برای نزدیک‌شدن به منبع حرارت تابشی شدید مثل کورهٔ ریختهگری ساخته میشود؛ انتخاب اشتباه بین این دو خانواده، خطای رایج خرید سازمانی است. مقایسهٔ خانواده‌ها را در دستهٔ لباس نسوز صنعتی ببینید.
هنگام خرید چه مدارکی بخواهید؟
استاندارد لباس آتش نشانی روی کاغذ ارزشی ندارد مگر اینکه به همان مدل و همان سری تولید گره خورده باشد. این چهار مورد را بخواهید:
- گواهی انطباق با ذکر نام مدل، نام آزمایشگاه و ویرایش استاندارد (۲۰۰۵ یا ۲۰۲۰).
- برچسب داخل لباس با پیکتوگرام و ترکیب حرف‌ها؛ برچسب باید با گواهی بخواند.
- گزارش آزمون یا دست‌کم شمارهٔ آن، برای پیوست به پروندهٔ HSE.
- دستورالعمل شست‌وشو و عمر مفید سازنده؛ شست‌وشوی اشتباه، سد رطوبتی را از کار می‌اندازد.
روش نگهداری را در نگهداری و شست‌وشوی لباس آتش نشانی به‌تفصیل توضیح داده‌ایم، و ساختار لایه‌ها را در لباس آتشنشانی سه‌لایه.
مدل‌های موجود در صنعت هایپر
| مدل | برند | خانوادهٔ کاربرد | صفحهٔ محصول |
|---|---|---|---|
| PS1000 | Viking | عملیات اطفای حریق | مشاهده |
| FYRPRO 730 | IST | عملیات اطفای حریق | مشاهده |
| Steampro | IST | حفاظت در برابر بخار | مشاهده |
ابعاد و وزن‌ها جنبهٔ راهنما دارند و قابل تغییرند. سطح اعلام‌شدهٔ هر مدل به نسخهٔ گواهی سازنده بستگی دارد؛ پیش از سفارش، گواهی همان سری تولید را بخواهید.
هر سه مدل با گواهی سازنده عرضه می‌شوند و انطباقشان با استاندارد لباس آتش نشانی پیش از تحویل قابل بررسی است. فهرست کامل و به‌روز را در دستهٔ لباس آتش نشانی ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
استاندارد لباس آتش نشانی کدام است؟
در اروپا EN 469. عملکرد لباس را با چهار حرف Xf، Xr، Y و Z گزارش می‌کند و هر حرف دو سطح دارد.
تفاوت سطح ۱ و سطح ۲ در چیست؟
در آستانهٔ عددی آزمون. مثلاً در شعلهٔ مستقیم سطح ۱ از ۹ ثانیه و سطح ۲ از ۱۳ ثانیه شروع میشود.
عدد کمتر در حرف Z بهتر است یا بیشتر؟
کمتر بهتر است. Ret پایینتر یعنی لباس بخار بدن را راحتتر بیرون میدهد و بار حرارتی کمتر میشود.
گواهی EN 469:2005 هنوز معتبر است؟
ویرایش ۲۰۲۰ استاندارد لباس آتش نشانی جایگزین ۲۰۰۵ شده است. هنگام مقایسهٔ قیمت، ویرایش گواهی هر مدل را جداگانه بپرسید.
لباس نسوز آلومینیومی همان لباس آتشنشانی است؟
خیر. خانوادهٔ کاربرد و استاندارد آنها جداست؛ لباس آلومینیومی برای حرارت تابشی شدید مثل ریختهگری است.
انتخاب لباس متناسب با ماموریت واحد شما
شرح کار و تعداد نفرات را بفرستید تا مدل، سایزبندی و گواهی همان سری را استعلام کنیم: ۰۲۱-۴۴۹۴۵۰۰۷ · ۰۹۱۰۷۵۹۹۶۷۵
بیشتر بخوانید: پاپوش هم کد استاندارد خودش را دارد؛ در استاندارد چکمه آتش نشانی EN 15090 و معنی کد F2A و HI3 همین منطق را برای چکمه باز کرده‌ایم.
آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
بدون شرح