چکمه آتش نشانی پاپوشی است که استاندارد EN 15090 آن را از کفش ایمنی معمولی جدا می‌کند: مقاومت در برابر حرارت تماسی، نفوذ اجسام تیز و لغزش، به‌علاوهٔ کلاهک پنجه. تیپ ۲ برای عملیات ساختمانی و تیپ ۳ برای محیط آلوده به مواد خطرناک است. کدی مثل F2A HI3 P CI SRA روی برچسب می‌گوید چکمه چه آزمونی را گذرانده است.
وقتی سازمان آتشنشانی یا واحد HSE یک کارخانه استعلام چکمه می‌فرستد، معمولاً فقط یک کلمه در متن است: «چکمهٔ عملیاتی». ولی دو چکمه با همین نام می‌توانند دو سطح حفاظت کاملاً متفاوت داشته باشند. چیزی که این دو را از هم جدا می‌کند، کد کوتاهی است که روی ساق یا کفی چاپ شده.
چکمه آتش نشانی با کفش ایمنی معمولی چه تفاوتی دارد؟
کفش ایمنی صنعتی را EN ISO 20345 پوشش می‌دهد؛ تمرکز آن ضربه، نفوذ و لغزش است. چکمه آتش نشانی یک لایه بیشتر دارد: استاندارد EN 15090 مخصوص پاپوش آتش‌نشانان نوشته شده و حرارت تماسی، شعلهٔ مستقیم، نفوذ آب و ارتفاع ساق را هم وارد آزمون می‌کند. به همین دلیل اغلب مدل‌های معتبر هم‌زمان هر دو استاندارد را روی برچسب دارند؛ یکی پایهٔ ایمنی را تأمین می‌کند و دیگری شرایط عملیات حریق را.
نکتهٔ عملی این است: کفش ایمنی با کلاهک فولادی، چکمه آتش نشانی نیست. اگر در استعلام فقط «کلاهک‌دار» نوشته شود، فروشنده می‌تواند کفشی تحویل دهد که هیچ آزمون حرارتی نداده است.
EN 15090 چند تیپ دارد و تیپ درست برای کار شما کدام است؟
این استاندارد پاپوش را به سه تیپ تقسیم می‌کند و تفاوت‌شان در اجباری‌بودن سه قابلیت است: حفاظت پنجه، مقاومت نفوذ کفی و مقاومت شیمیایی.
| تیپ | محیط کار | حفاظت پنجه | مقاومت نفوذ | مقاومت شیمیایی |
|---|---|---|---|---|
| تیپ ۱ (F1) | مهار آتش پوشش گیاهی: جنگل، مرتع، مزرعه | اختیاری | اختیاری | اختیاری |
| تیپ ۲ (F2) | عملیات ساختمانی و نجات در ساختمان، خودرو و شناور | الزامی | الزامی | لازم نیست |
| تیپ ۳ (F3) | مواد خطرناک به‌علاوهٔ عملیات ساختمانی و هوایی | الزامی | الزامی | الزامی |
انتخاب تیپ، نخستین تصمیم در خرید چکمه آتش نشانی است و بقیهٔ کدها در مرحلهٔ بعد می‌آیند. همین استاندارد پاپوش را بر اساس جنس هم به دو کلاس می‌شکند: کلاس I برای چرم و مواد مشابه، و کلاس II برای چکمهٔ کاملاً لاستیکی یا پلیمری. برای عملیات شهری معمول، ترکیب رایج بازار ایران تیپ ۲ است؛ تیپ ۳ وقتی معنا پیدا می‌کند که تیم شما با پاشش مواد شیمیایی هم روبه‌رو می‌شود.
کدهای روی برچسب چکمه آتش نشانی چه معنایی دارند؟
کد پس از حرف تیپ، فهرست آزمونهای اضافی است. این‌ها را در استعلام بنویسید تا مقایسهٔ پیشنهادها ممکن شود.
| کد | یعنی چه |
|---|---|
| A | آنتی‌استاتیک؛ تخلیهٔ بار الکتریکی ساکن |
| I | عایق الکتریکی |
| HI1 · HI2 · HI3 | عایق حرارتی مجموعهٔ زیره، از سطح پایین تا بالا. در منابع مرجع HI3 معادل تحمل ۲۵۰ درجهٔ سلسیوس به مدت ۴۰ دقیقه گزارش شده است |
| CI | عایق در برابر سرما |
| P | مقاومت کفی در برابر نفوذ اجسام تیز |
| CH | مقاومت شیمیایی |
| AN | محافظ قوزک |
| M | محافظ استخوان‌های کف پا (متاتارس) |
| SRA · SRB · SRC | مقاومت لغزش؛ SRA روی سرامیک با محلول شوینده، SRB روی فولاد با گلیسیرین، SRC هر دو |
مقدار دقیق دما و زمان هر کلاس در گواهی سازندهٔ همان مدل قید می‌شود؛ گواهی مرجع نهایی است، نه جدول عمومی.
کد چکمهٔ پیشنهادی را برایتان بازمی‌کنیم
عکس برچسب یا کاتالوگ چکمه را بفرستید؛ می‌گوییم با شرح کار شما می‌خواند یا نه. ۰۲۱-۴۴۹۴۵۰۰۷ · ۰۹۱۰۷۵۹۹۶۷۵
یک نمونهٔ واقعی: کد چکمهٔ Harvik چه می‌گوید؟
چکمه آتش نشانی Harvik موجود در صنعت‌هایپر سه استاندارد را هم‌زمان روی برچسب دارد. جدول زیر عیناً از شناسنامهٔ همین محصول برداشته شده است.
| قلم | مقدار |
|---|---|
| استاندارد پاپوش آتشنشانی | EN 15090:2012 — F2A HI3 P CI SRA |
| استاندارد کفش ایمنی | EN ISO 20345:2011 — SB P E CI HI HRO SRA |
| مقاومت برشی (ارهٔ زنجیری) | EN ISO 17249:2013 — کلاس ۳ |
| جنس | فوم پلی‌یورتان با چگالی بالا |
| بازهٔ سایز | ۳۷ تا ۴۸ |
ابعاد و وزن‌ها جنبهٔ راهنما دارند و قابل تغییرند.
این کد را بخوانیم: تیپ ۲ یعنی عملیات ساختمانی؛ A یعنی آنتی‌استاتیک؛ HI3 بالاترین سطح عایق حرارتی زیره؛ P یعنی کفی ضدنفوذ؛ CI یعنی عایق سرما؛ SRA یعنی آزمون لغزش روی سرامیک. در کنار آن، SB و E و HRO از خانوادهٔ کفش ایمنی می‌آیند: پایهٔ استاندارد با کلاهک پنجه، جذب انرژی در ناحیهٔ پاشنه و تحمل حرارت تماسی زیره.
پیش از سفارش چه چیزی را از فروشنده بخواهید؟
برای خرید چکمه آتش نشانی سه مدرک بخواهید، و هیچ‌کدام سخت نیست:
- تصویر برچسب یا مارکینگ با کد کامل تیپ و کدهای اضافی — نه فقط نام برند.
- گواهی CE و نام نهاد اعلام‌شده همان مدل؛ چکمه آتش نشانی ردهٔ تجهیزات حفاظت فردی است و گواهی باید به مدل بخورد، نه به سازنده به‌طور کلی.
- بازهٔ سایز و زمان تحویل به‌تفکیک سایز؛ کمبود سایزهای ۴۴ و بالاتر رایج‌ترین علت تأخیر تحویل است.
اگر خرید شما بخشی از یک بستهٔ کامل است، استاندارد لباس آتش نشانی EN 469 و سطح‌های آن همان منطق را برای لباس توضیح می‌دهد، و نگهداری و شست‌وشوی لباس آتش نشانی نشان می‌دهد چطور یک شست‌وشوی اشتباه حفاظت را از بین می‌برد. فهرست کامل اقلام هم در دستهٔ لباس و تجهیزات آتشنشانی هست.
پرسش‌های پرتکرار
برای عملیات شهری، چکمه آتش نشانی تیپ ۲ کافی است؟
برای عملیات ساختمانی، خودرو و نجات، تیپ ۲ تیپ مرجع است. تیپ ۳ وقتی لازم می‌شود که احتمال تماس با مواد شیمیایی وجود دارد.
HI3 روی چکمه آتش نشانی چه چیزی را تضمین می‌کند؟
بالاترین سطح عایق حرارتی مجموعهٔ زیره را. در منابع مرجع معادل تحمل ۲۵۰ درجهٔ سلسیوس به مدت ۴۰ دقیقه گزارش شده است؛ مقدار دقیق در گواهی همان مدل است.
تفاوت SRA و SRC در چیست؟
SRA آزمون لغزش روی سرامیک با محلول شوینده است و SRB روی فولاد با گلیسیرین. SRC یعنی چکمه هر دو آزمون را گذرانده است.
کفش ایمنی با کلاهک فولادی جای چکمه آتش نشانی را میگیرد؟
نه. کلاهک فقط ضربه را میپوشاند. پاپوش آتشنشانی باید آزمونهای حرارتی و نفوذ EN 15090 را هم گذرانده باشد.
استعلام چکمه و پوشش آتشنشانی
سایز، تعداد و تیپ مورد نیاز را بفرستید؛ پیش‌فاکتور با کد استاندارد همان مدل برایتان صادر می‌شود. ۰۲۱-۴۴۹۴۵۰۰۷ · ۰۹۱۰۷۵۹۹۶۷۵
آخرین بازبینی: ۲۰ مهر ۱۴۰۵
بدون شرح