مدار روغن داغ یک حلقهٔ بستهٔ گردشی است که روغن حرارتی را از هیتر به مصرف‌کننده و دوباره به هیتر می‌برد. چون روغن در دمای بالا بخار نمی‌شود، این مدار دمای ۳۰۰ درجه را با فشاری در حد چند بار تأمین میکند؛ همان دما با بخار، فشاری نزدیک به ۸۶ بار می‌خواهد.
کسی که برای نخستین بار نقشهٔ یک مدار روغن داغ را می‌بیند معمولاً سر یک چیز گیر میکند: چرا این‌همه مخزن؟ مخزن انبساط بالای سقف، مخزن تخلیه کنار زمین، و یک پمپ که هیچ‌وقت خاموش نمی‌شود. هر سه جزء دلیل مهندسی روشنی دارند و اگر یکی از آن‌ها بد انتخاب شود، روغن زودتر از موعد می‌سوزد.
مدار روغن داغ چگونه کار میکند؟
برخلاف دیگ بخار که سیال را تبخیر میکند و بخار را می‌فرستد، در مدار روغن داغ سیال هیچ تغییر فازی نمی‌دهد. روغن حرارتی در کویل هیتر گرم می‌شود، با پمپ به سمت مصرف‌کننده (پرس، خشک‌کن، راکتور، کلندر) می‌رود، بخشی از گرمای خود را آنجا پس می‌دهد و سردتر به ورودی هیتر برمی‌گردد. همین حلقه مدام تکرار می‌شود.
نتیجهٔ عملی این تفاوت را در موتورخانه می‌بینید: در دیگ روغن داغ خبری از تلهٔ بخار، بازگشت کندانس، سختیگیر و بلودان نیست. در عوض اجزایی اضافه می‌شود که مدار بخار ندارد و تمرکز این مقاله روی همان‌هاست. مدل‌های ساخت صنعت‌هایپر برای قلب همین حلقه در دستهٔ هیتر روغن داغ فهرست شده‌اند و مشخصات ظرفیتی هیتر روغن داغ مدل SOH را می‌توانید همان‌جا ببینید.
چرا مدار روغن داغ به فشار بالا نیاز ندارد؟
این مهم‌ترین مزیت مدار روغن داغ است و با یک جدول بهتر از هر توضیحی روشن می‌شود. فشار بخار اشباع با دما رابطهٔ تندی دارد؛ فشار این حلقه اما ربطی به دما ندارد و فقط حاصل هد پمپ و افت فشار خط است.
| دمای کار (سانتیگراد) | فشار بخار اشباع (بار) | فشار معمول مدار روغن داغ (بار) |
|---|---|---|
| ۱۸۰ | حدود ۱۰ | ۳ تا ۶ |
| ۲۰۰ | حدود ۱۵٫۵ | ۳ تا ۶ |
| ۲۵۰ | حدود ۴۰ | ۳ تا ۶ |
| ۳۰۰ | حدود ۸۶ | ۳ تا ۶ |
| ۳۵۰ | حدود ۱۶۵ | ۳ تا ۶ |
ستون بخار از جدول‌های بخار اشباع گرفته شده است. ستون سوم محدودهٔ متعارف طراحی است و با هد پمپ و طول خط تغییر میکند. ابعاد و وزن‌ها جنبهٔ راهنما دارند و قابل تغییرند.
همین ستون وسط است که سراغ روغن حرارتی می‌فرستد. برای رسیدن به ۳۰۰ درجه با بخار باید مخزنی طراحی کنید که ۸۶ بار را تحمل کند، با ضخامت ورق، بازرسی دوره‌ای و الزامات ایمنی متناسب با آن. حلقهٔ روغن همان دما را با لوله و اتصالات ردهٔ معمولی می‌دهد.
مخزن انبساط کجا نصب می‌شود و چرا باید سرد بماند؟
روغن حرارتی با گرم شدن منبسط می‌شود و این انبساط جایی برای رفتن می‌خواهد. مخزن انبساط بالاترین نقطهٔ این حلقه است، بالاتر از همهٔ مصرف‌کننده‌ها، و قاعدهٔ متعارف طراحی این است که در حالت سرد حدود یک‌چهارم و در دمای کار حدود سه‌چهارم پر باشد.
نکتهٔ کلیدی اما دمای خود مخزن است. سطح روغن در مخزن انبساط با هوا تماس دارد و اکسیداسیون روغن با دما تند می‌شود. به همین دلیل مخزن را با لولهٔ رابط بلند و بدون گردش دائمی از بدنهٔ داغ جدا نگه می‌دارند تا دمایش پایین بماند. اگر در بازدید دیدید مخزن انبساط داغ است، مدار روغن داغ ایراد طراحی یا گردش ناخواسته دارد و عمر روغن در حال سوختن است.
مدار موتورخانه‌تان را با ما مرور کنید
اگر در حال طراحی یا بازسازی یک مدار روغن داغ هستید، چیدمان هیتر، مخزن انبساط و پمپ را پیش از خرید بررسی کنیم. مشاوره و استعلام: ۰۲۱-۴۴۹۴۵۰۰۷ · ۰۹۱۰۷۵۹۹۶۷۵
مخزن تخلیه به چه کار می‌آید؟
مخزن تخلیه (درین) پایین‌ترین نقطهٔ مدار است و حجمی برابر یا بیشتر از کل روغن سیستم دارد. دو کار میکند: هنگام تعمیر یا تعویض روغن، کل روغن مدار در آن تخلیه می‌شود؛ و اگر سطح مخزن انبساط به هر دلیل بالا بزند، سرریز به اینجا می‌آید نه روی کف موتورخانه.
اشتباه رایج، کوچک گرفتن این مخزن است. مخزن تخلیه‌ای که فقط نیمی از روغن را جا می‌دهد یعنی هر بار تعمیر، بخشی از روغن داغ باید در بشکه تخلیه شود؛ هم خطرناک است هم روغن آلوده برمی‌گردد.
پمپ سیرکولاسیون؛ چرا دبی ثابت حیاتی است؟
پمپ در مدار روغن داغ فقط جابه‌جاکنندهٔ سیال نیست، خنک‌کنندهٔ کویل هیتر هم هست. تا وقتی روغن با سرعت کافی از کویل عبور میکند، گرما را با خود می‌برد و جدارهٔ لوله از روغن خیلی داغ‌تر نمی‌شود. لحظه‌ای که دبی بیفتد — به علت گرفتگی صافی، خرابی کوپلینگ یا قطع برق — گرمای مشعل روی روغن ساکن می‌نشیند.
به همین دلیل این مدار معمولاً دو پمپ دارد: یکی کار میکند، یکی آمادهٔ‌به‌کار. و به همین دلیل اینترلاک جریان روغن باید مستقیم مشعل را قطع کند، نه اینکه فقط آلارم بدهد. این همان منطقی است که در تجهیزات موتورخانه برای کنترل سطح آب دیگ بخار هم می‌بینید.
دمای فیلم در برابر دمای توده؛ عددی که عمر روغن را تعیین میکند
دمایی که روی گیج می‌خوانید دمای تودهٔ روغن است. اما روغنی که به جدارهٔ کویل چسبیده از آن داغ‌تر است و همان لایهٔ نازک، دمای فیلم، تعیین میکند روغن چه زمانی شروع به کراک شدن کند. سازندهٔ روغن حد مجاز دمای فیلم را در برگهٔ اطلاعات محصول اعلام میکند و فاصلهٔ آن با دمای توده را طراح با انتخاب سرعت جریان در کویل کنترل میکند.
علائم عبور از این حد در عمل دیده می‌شود: تیره شدن روغن، بالا رفتن عدد اسیدی، رسوب کربنی روی کویل و افت تدریجی انتقال حرارت. آزمون دوره‌ای روغن ارزان‌تر از تعویض کویل است. اگر مدار روغن داغ شما بیش از دو سال است آزمون نشده، از همین‌جا شروع کنید.
پرسش‌های پرتکرار
مدار روغن داغ تا چه دمایی کار میکند؟
روغنهای حرارتی معدنی رایج تا حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ درجهٔ سانتیگراد استفاده میشوند. حد دقیق را برگهٔ اطلاعات همان روغن تعیین میکند، نه نوع هیتر.
آیا مدار روغن داغ به سختیگیر نیاز دارد؟
خیر. سختیگیر برای آب تغذیهٔ دیگ بخار است. در مدار روغن داغ سیال آب نیست و رسوب سختی موضوعیت ندارد.
مخزن انبساط چقدر باید بزرگ باشد؟
به حجم کل روغن و اختلاف دمای سرد تا کار بستگی دارد. قاعدهٔ متعارف این است که در حالت سرد حدود یک‌چهارم و در دمای کار حدود سه‌چهارم پر باشد.
چرا نباید پمپ را همزمان با مشعل خاموش کرد؟
بدنهٔ هیتر پس از خاموشی مشعل هنوز داغ است. پمپ باید تا پایین آمدن دما کار کند تا روغن ساکن در کویل نسوزد.
انتخاب ظرفیت هیتر روغن داغ
مدل‌ها و ظرفیت‌های سری SOH را در صفحهٔ دیگ روغن داغ مدل SOH ببینید. برای انتخاب ظرفیت متناسب با فرایندتان تماس بگیرید: ۰۲۱-۴۴۹۴۵۰۰۷ · ۰۹۱۰۷۵۹۹۶۷۵
آخرین بازبینی: ۴ آبان ۱۴۰۵
بدون شرح