هر دیگ بخاری فقط بهاندازهٔ آبی که به آن میدهید سالم میماند. آبِ خام، آرامآرام دیگ را از پا درمیآورد؛ در این راهنما توضیح میدهیم چرا، و با چه تجهیزاتی جلوی خسارت را بگیرید.
آبِ خام چه بلایی سرِ دیگ بخار میآورد؟
دو سازوکارِ تخریب وجود دارد. اول رسوب: املاحِ سختیِ آب روی سطوحِ حرارتی رسوب میبندند و مثلِ یک لایه عایق عمل میکنند؛ نتیجه، افتِ انتقالِ حرارت، افزایشِ مصرفِ سوخت و داغشدنِ موضعیِ ورقِ کوره است که میتواند خطرناک شود. دوم خوردگی: اکسیژن و دیاکسیدکربنِ محلول در آب، حفرهخوردگی (Pitting) و نازکشدنِ بدنه و لولهها را ایجاد میکنند.
دو دشمنِ اصلی: سختی و گازهای محلول
| مشکل | منشأ | پیامد روی دیگ | راهکار / تجهیز |
|---|---|---|---|
| سختی (رسوب) | کلسیم و منیزیمِ آب | رسوب، افتِ راندمان، داغشدن | سختیگیر رزینی |
| اکسیژن و CO₂ | گازهای محلول در آب | خوردگی و حفرهخوردگی | دیاریتور (هوازدا) |
| ذراتِ معلق | گلولای و زنگار | گرفتگی و سایش | فیلتر شنی (پیشتصفیه) |
راهکارِ مرحلهایِ تصفیهٔ آبِ تغذیه
تصفیهٔ آبِ دیگ بخار معمولاً در چند مرحله انجام میشود:
۱) پیشتصفیه: فیلتر شنی ذراتِ معلق و گلولای را میگیرد تا به تجهیزاتِ بعدی آسیب نرسد.
۲) سختیگیری: سختیگیر رزینی با تبادلِ یونی، کلسیم و منیزیم را حذف میکند و ریشهٔ رسوب را میخشکاند.
۳) هوازدایی: دیاریتور آب را گرم میکند و اکسیژن و دیاکسیدکربنِ محلول را خارج میکند تا خوردگی متوقف شود.
در کنارِ اینها، دُزینگِ شیمیاییِ تکمیلی برای کنترلِ pH و اکسیژنِ باقیمانده بهکار میرود.
نشانههای آبِ بد و نقشِ بلودان
افزایشِ ناگهانیِ مصرفِ سوخت، صدای جوششِ غیرعادی، رسوب روی شیرِ آبنما و ردِ خوردگی هنگامِ بازدید، همگی نشانهٔ آبِ نامناسباند. بلودان (Blowdown) یا زیرآبزنیِ منظم هم برای کنترلِ غلظتِ املاحِ محلول (TDS) لازم است و مکملِ تصفیه است، نه جایگزینِ آن. استانداردهای کیفیتِ آبِ تغذیه را میتوان از منابعِ رسمی مانندِ سازمان ملی استاندارد ایران پیگیری کرد.
پرسشهای پرتکرار
فقط سختیگیر برای دیگ بخار کافی است؟
نه. سختیگیر جلوی رسوب را میگیرد اما خوردگیِ ناشی از اکسیژن را حل نمیکند؛ برای آن به دیاریتور نیاز است.
دیاریتور برای هر دیگی لازم است؟
برای دیگهای بخارِ صنعتی که پیوسته کار میکنند، هوازدایی بهشدت توصیه میشود؛ ضرورت و ظرفیتِ آن به شرایطِ آب و دیگ بستگی دارد.
رسوب چطور مصرفِ سوخت را بالا میبرد؟
لایهٔ رسوب مانعِ انتقالِ حرارت میشود، پس برای تولیدِ همان مقدار بخار سوختِ بیشتری لازم است.
بلودان یعنی چه؟
تخلیهٔ کنترلشدهٔ بخشی از آبِ دیگ برای پاییننگهداشتنِ غلظتِ املاح؛ کارِ تصفیه را کامل میکند.
مشاوره و استعلام تجهیزات تصفیه آب دیگ بخار: ۰۲۱-۴۴۹۴۵۰۰۷
برای شناختِ خودِ دیگ، راهنمای خرید دیگ بخار و برای نکاتِ ایمنی، چرا دیگ بخار منفجر میشود را ببینید.
بدون شرح